Opinie: Gemeenteraad onder druk om crematorium

31 mei jongstleden was er een zitting bij de Raad van State over de bouwplannen voor het crematorium in Oldenzaal. Hoewel een groot deel van deze hoorzitting over eventuele natuurschade ging, viel iets anders pas echt op. Volgens de bezwaarmakers was de gemeenteraad onder druk gezet om akkoord te gaan met de gekozen locatie. Een locatie die voor de verkiezingen van 2006 gekozen was en later bekrachtigd moest worden.

Solo actie WG

Begin 2006 zijn er meerdere mogelijke locaties. Bijna iedere partij heeft op dat moment zo zijn eigen voorkeur, maar eigenlijk doen die voorkeuren er niet toe door de verhoudingen in de gemeenteraad op dat moment. De WG heeft namelijk met 12 van de 23 zetels de absolute meerderheid en drukt in haar eentje, tegen de zin van de anderen, de gekozen locatie erdoor in de laatste raadsvergadering voor de verkiezingen. Het zijn dergelijke acties die lijden tot de afstraffing bij de daaropvolgende verkiezingen, waar de WG een derde van haar zetels verliest en door de andere partijen buiten het college wordt gehouden.

Acties overigens, die 4 jaar later alweer vergeten lijken te zijn, want in 2010 weet de WG weer op 11 zetels uit te komen. Gelukkig net geen meerderheid. Tekenend voor de arrogantie van de WG in die tijd was de verkiezingsfolder waarmee ze de verkiezingen in gingen. Hierin stonden zogenaamde successen die nog helemaal niet door de gemeenteraad behandeld waren. De aanleg van enkele kunstgrasvelden bijvoorbeeld werd door de WG al geclaimd, terwijl de raad hiermee pas na de verkiezingen akkoord is gegaan.

Intentieverklaring

De dag na de verkiezingen was al bekend dat, ook op het gebied van het crematorium, de politieke realiteit er ineens anders uit zag. Er was in de nieuwe gemeenteraad een meerderheid voor een andere locatie. Voor de raad echter zich hiervoor uit had kunnen spreken, had het, door de WG gedomineerde, ‘demissionaire’ college al een intentieverklaring met de beoogde exploitanten getekend.

Het is deze intentieverklaring die later een hoofdrol is gaan spelen. Een intentieverklaring is eigenlijk niets anders dan de toezegging van het college naar de ondernemer dat het college zijn best gaat doen om het crematorium om de beoogde locatie te verwezenlijken. Enkel haar best doen dus. De raad had anders kunnen beslissen.

Druk gevolgd door een draai

D66 was in die periode niet in de raad vertegenwoordigd, maar ik heb dit proces toen op de voet gevolgd en tijdens het politiek forum over het crematorium namens D66 nog ingesproken en onze voorkeur voor een andere locatie uitgesproken. Een meerderheid van de raad leek ook te bewegen naar die andere locatie aan de Hengelose straat. Ineens was er echter een brief van In Pace Dela met de dreiging van een schadeclaim. Zou de raad een andere locatie kiezen, dan zou In Pace Dela circa anderhalf miljoen gaan claimen bij de gemeente.

Het college had op dat moment duidelijk moeten communiceren naar de raad dat deze claim geen basis had en de raad volledig vrij was om haar eigen keuze te maken. Dit heeft het college echter nagelaten. Sterker nog, het college zelf heeft voortdurend gewezen naar de dreiging van de schadeclaim en heeft daarmee de raad onnodig onder druk gezet. Voldoende druk om uiteindelijk het CDA te laten draaien. Uiteindelijk ontstond er hierdoor een meerderheid van CDA en WG voor de eerder gekozen locatie.

Verwijtbaar gedrag?

Grote vraag is nu natuurlijk of er sprake is van verwijtbaar gedrag. Hebben mensen zaken bewust gedaan die ze niet hadden moeten doen? Gezien wat er in die tijd publiekelijk gezegd en geschreven is en wat ik zelf mee heb mogen maken, zou ik niet verrast zijn als de Raad van State in haar uitspraak over vier weken de gemeente op zijn minst een stevige tik op de vingers gaat geven.

Opvallend is trouwens dat de woordvoerder namens de gemeente tegenover de Raad van State heeft beweerd dat de raad vrij was in haar keuze. Formeel klopt dit, maar dit komt niet overeen met het beeld dat ik van de zaak heb. Ik kijk dan ook uit naar de uitspraak van de Raad van State. Het kan zijn dat wij als partij ons dan vervolgens genoodzaakt zien om daar onze conclusies aan te verbinden.

Yuri Ankoné
Fractievoorzitter D66 Oldenzaal