Opinie: Hoezo burgerparticipatie?

Enkele weken geleden werd op dit weblog de vraag gesteld wanneer de digitale ijstijd in de Oldenzaalse politiek voorbij is. Naar aanleiding daarvan wilde ik eens ingaan op het gebruik van de nieuwe media door de verschillende Oldenzaalse politieke partijen.

De nieuwe media zoals Facebook en met name Twitter bieden de mogelijkheid om zonder overdreven veel moeite te doen deel te nemen aan het publieke debat. “20e eeuwse” participatiemethodes als bijvoorbeeld een klankbordgroep óf de burgerpanels leveren over het algemeen niet de mate van burgerparticipatie waarop men vooraf hoopt. Je zou dan ook verwachten dat partijen die het in de verkiezingstijd wel van de daken willen schreeuwen als het om het onderwerp burgerparticipatie gaat deze middelen dan ook met beide handen aan zouden grijpen om met de burger, de groep mensen waarvan zij het mandaat hebben gekregen, toch met enige regelmaat te communiceren zodat zij van hun achterban feedback krijgen over de beslissingen die zij nemen.

Dat valt echter tegen. Wanneer het over nieuwe media gaat worden toch niet de voordelen benoemd, maar gaat men maar al te graag in op de ‘gevaren’ die achter deze nieuwe media schuil gaan. Ze zouden vooral gebruikt worden door figuren die anoniem en ongefundeerd hun mening de wereld in willen slingeren. Nu zal het ongetwijfeld zo zijn dat er op sociale media als Twitter en Facebook figuren zijn die het leuk vinden om anderen te kwetsen en het nog geweldiger vinden dat ze dit (volgens zichzelf) anoniem kunnen doen, maar volgens mij is dat toch een minderheid. Als er echt iets aan de knikker is, dan melden mensen zich gewoon met hun echte identiteit met een gefundeerde mening.

Wil men wel burgerparticipatie?

Mijns inziens is de vraag dan ook niet of de sociale media het probleem zijn, maar of de Oldenzaalse politici wel daadwerkelijk zitten te wachten op bemoeienis en moeilijke vragen van de bevolking op het moment dat die naar hun mening niet van belang is. Verkiezingen zijn immers maar eens in de vier jaar en de rest van de tijd worden de besluiten in de raadszaal genomen, en de meerderheid van de politici vindt dat het debat daar ook vooral moet blijven. Daar is op zich natuurlijk niets mis mee, maar als je in je ivoren toren blijft wachten tot de gewone man op z’n knieën naar je toe komt, dan komt er van het vertegenwoordigen van het volk natuurlijk weinig terecht. Daarnaast moet er dan ook daadwerkelijk een debat plaatsvinden en dus geen vraag-antwoordspel tussen volksvertegenwoordiging en bestuurders.

Zelf heb ik in het verleden ook een procedure met de gemeente mogen meemaken. In een aflevering van het VPRO-programma “de Slag om Nederland” wordt inspraak bij de overheid eens tegen het licht gehouden en de conclusie dat inspraakprocedures vooral als coöptatiemechanisme worden gebruikt kan ik delen. In een ontwikkeling die in begin 2004 begon, werden buurtbewoners pas halverwege 2008 daadwerkelijk, via de media, geïnformeerd over een ontwikkeling in hun buurt. Waar naar buiten wordt gecommuniceerd dat burgers mogen ‘meepraten’, wordt in de bijeenkomsten vrij snel duidelijk dat ‘het plan’ eigenlijk al in een zo ver gevorderd stadium is dat wijziging van deze plannen niet meer tot de mogelijkheden behoort. Daarnaast zijn bestuurders over ‘t algemeen zo verliefd op ‘hun’ plan, dat ze blind zijn voor andere meningen en dat vooral zien als ‘vervelende kleuters die met hun voeten door het door hen zorgvuldig gemaakte zandkasteel proberen te stampen’. Dat zie je in grotere projecten als de luchthaven Twente en Jufferbeek-Zuid ook. Het zal kostte wat kost gaan zoals de bestuurder het voor ogen heeft. Hoe ver dat beeld ook van de realiteit verwijderd is.

De angst voor burgerparticipatie blijkt wel uit de lange tijd die het kost om de raadsvergaderingen digitaal te ontsluiten middels een webcam, een idee waar verschillende Oldenzaalse partijen voorstander van zouden zijn, maar het tot nu toe nog altijd niet van gekomen is. Als men er echt zo voor is, waarom duurt het dan zo lang?

Andreas Boers