Weet u wat in de geschiedenis van deze website het best gelezen artikel ooit is? Dat is een 2,5 jaar oud artikel van mijn hand over het plan dat toen in Utrecht was ontstaan om de alcohol leeftijd te verhogen. Dat artikel is inmiddels bijna 2000 keer gelezen. Hoewel dat plan toen een zachte dood is gestorven, is de discussie inmiddels weer helemaal terug sinds het CDA heeft laten weten voorstander te zijn van de verhoging van deze leeftijd.
Schijnoplossing
We zijn in dit land erg goed in schijnoplossingen, en dit is een wel heel erg sprekend voorbeeld. Het probleem is duidelijk, er zijn teveel jongeren die teveel alcohol drinken. Dat je daar wat aan moet doen spreekt voor zich. Het verhogen van de alcohol leeftijd zal hier echter niets aan bijdragen en waarschijnlijk het probleem enkel vergroten.
Gaat u maar na. De meeste jongeren van onder de 18 die dankzij een overschot aan alcohol in het ziekenhuis belanden, komen daar terecht door het drinken van sterk alcoholische dranken. Dranken die ze nu al niet mogen kopen. Een niet onbelangrijk deel van de ziekenhuisopnames is van jongeren onder de 16. Deze zouden al helemaal geen alcohol mogen kopen. De overgrote meerderheid van ziekenhuisopnames is dus te danken aan zaken die nu al niet mogen. Wat voor impact denkt u dat het verhogen van de leeftijdsgrens op alcohol hier op zal hebben? Nul komma nul om precies te zijn. Het mag nu niet, het mag straks niet, wat is het verschil?
In de illegaliteit
De Verenigde Staten zijn een mooi voorbeeld in deze trouwens. Daar ligt de leeftijdsgrens voor alcohol op 21. Er is echter bijna geen Amerikaan te vinden die pas op zijn 21e voor het eerst alcohol heeft gedronken. Nee, de jongeren drinken gewoon, maar dan op feestjes in plaats van in de horeca. Feestjes waar over het algemeen geen enkele controle is, terwijl die er in de horeca wel is.
In Nederland zien we de laatste jaren een enorme groei van het aantal drankketen. Schuurtjes, caravans en woonkamers waar jongeren bij elkaar komen om te drinken. Drankketen, zonder enige controle. Het is juist in deze drankketen dat het meeste alcoholmisbruik plaats vind. Buiten het zicht van welke wetgever dan ook. Verbied het drinken onder de 18 en de jongeren komen de drankkeet helemaal niet meer uit. Minder zullen ze niet drinken, door het gebrek aan toezicht eerder meer. Aan alcohol komen is immers doodeenvoudig. Vraag een oudere broer of vriend om even op en neer naar de slijter te rijden en de voorraad is weer aangevuld.
Wat is dan wel de oplossing?
De nieuwe wet die aangenomen is, die het jongeren verbied om drank in hun bezit te hebben, zou in theorie een klein beetje kunnen werken, maar dit staat of valt met handhaving. Zonder handhaving is iedere wet zinloos. Overigens willen veel mensen ook nog weleens met hun vinger naar de horeca wijzen als de grote schuldigen. Ik wil deze mensen vooral vragen wanneer ze voor het laatst op een zaterdagnacht in een café zijn geweest. Ik kom er af en toe nog weleens en ik kan u vertellen, veel minderjarigen zijn er niet te vinden. Natuurlijk zijn er cafés waar ze wel komen, maar dat zijn vaak ook de cafés waar ze goed opletten wie ze wel en niet schenken. Op het schenken aan minderjarigen in de horeca is namelijk wel een redelijke handhaving van toepassing.
Waar het echt misgaat, dat zijn dus de drankketen en ook nog te vaak de kantines van sportverenigingen. Dit is dan ook waar je je aandacht op moet richten. Sportkantines zouden minstens net zo vaak gecontroleerd moeten worden als de horeca om maar wat te noemen. En de drankketen? Er zijn een aantal mogelijkheden. In de eerste plaats is voorlichting naar ouders toe van groot belang. Ouders hebben vaak geen idee wat hun kinderen in het weekend doen. Ik ben de tel al lang kwijt hoe vaak ik inmiddels een ouder heb horen zeggen dat doet mijn kind niet, terwijl ik het kind regelmatig in kennelijke staat voorbij heb zien komen.
De keet in, of de keet uit?
Naast voorlichting is er nog iets anders. Je moet of de keten in, of de jongeren uit de keten halen. Dat eerste zou dan moeten gebeuren om de nieuwe wet op het bezit van alcohol door jongeren onder de 16 te handhaven. Hierbij zijn echter wel enkele praktische bezwaren. De meeste keten bevinden zich op privé terrein en daar mag de politie niet zomaar komen om maar een voorbeeld te noemen.
Is het dan niet een veel beter idee om de jeugd de keet uit te krijgen waar geen toezicht mogelijk is en weer het café in waar wel toezicht mogelijk is? Veel jongeren die wel alcohol mogen drinken, doen dit toch in keten, omdat de drank in het café te duur is. Vervelende bijkomstigheid hiervan is de wildgroei aan keten, waardoor ook zij die officieel niet mogen drinken eenvoudig aan drank kunnen komen.
Hoe moeten we de jeugd dan uit de keten krijgen zult u mogelijk nu denken. Volgens mij kan dat maar op één manier. Maak de keet duurder en het café goedkoper. Met andere woorden, verhoog de accijns voor de reguliere verkoop van alcohol, en verlaag deze juist voor de cafés. Dit is mogelijk de enige methode om dit snel groeiende probleem aan te pakken. Haal het alcohol gebruik in de keten uit het duister en laat iedereen weer het café ingaan. De plek waar toezicht daadwerkelijk mogelijk is. Ik weet het, het is een vergaand voorstel, maar voor de volksgezondheid kon dit weleens de allerbeste optie zijn.
Yuri Ankoné
Fractievoorzitter D66 Oldenzaal
Noot van de redactie: In juli 2012 is Yuri Ankoné één van de deelnemers geweest aan een debat over dit onderwerp op radio 5.
Persbericht: D66 wil vanaf zomer ruimere zondagopenstelling voor Oldenzaalse winkels
Start stemming lijsttrekkerverkiezing op 17 mei
Opinie: Winst Twence komt uit uw portemonnee
De weg naar een verkiezingsprogramma
Opinie: Samenwerken voor duurzaamheid
Voortgangsnotitie rioleringsplan
Videoblog Alexander Pechtold: De tijd dringt
Agenda fractievergadering donderdag 2 mei
bij kleine clubs is er geen of nauwlijks controle of iemand aan kan tonen hoe oud jong iemand is,ook niet bij pompstations of supermarkten,ik blijf erbij controle en afspraken maken altijd vragen naar een bewijs!Niets bij je geen drank of iets anders.En voorlichting op de scholen bv klasseavond kan helpen.
En ja ouders zeggen te vaak ach wij zijn ook jong geweest!
Van een voorlichtingspakket kantinemedewerker heb ik nog nooit gehoord. Zou inderdaad een steuntje in de rug zijn.
Die weerstand van ouders baart mij keer op keer de meeste zorgen. Ouders beseffen blijkbaar nog niet voldoende wat alcohol met kinderen doet.
Als ik moet kiezen tussen jongeren die drinken in een kantine, waar in ieder geval altijd nog toezicht is, of jongeren die drinken in een drankkeet, dan kies ik altijd voor de kantine. Ik vrees dat jongeren bij een verbod in de kantine gewoon elders hun drank gaan halen.
Weet jij toevallig of er iets bestaat als een voorlichtingskit voor vrijwilligers in kantines hierover? Kan me voorstellen dat zoiets een steuntje in de rug kan zijn. Zou een eenvoudige, relatief goedkope methode zijn waarmee de overheid sportverenigingen kunnen helpen.
Allereerst het zijn niet alleen de jongeren die problemen veroorzaken!kijk maar eens bij de parkjes,of in de wijken of binnenstad regelmatig lopen daar ouderen ja ouderen met een tasje in de hand vol met bier!Ok moet je strenger controleren bij de AH’s Jumbo’s noem het ze pikken een drukke kassa uit en kunnen doorlopen.Te vaak in de cafe’s vragen ze niet naar een id-kaart om aan te tonen hoe oud iemand is.Ik stel voor een Duits systeem,waar overal,altijd controle is waar men snapps ed kunt kopen,dus ff kijken ooosterburen.
Goed stuk Yuri,
In grote lijnen ben ik het met je eens.
Als jeugdbestuurslid van een voetbalvereniging ben ik echter wel blij met een eventuele verhoging van de leeftijdsgrens naar 18 jaar. Wij hanteren de in de wet bepaalde minimumleeftijd in ons alcoholbeleid.
Door goed toezicht en duidelijke afspraken is alcoholmisbruik in een sportkantine inderdaad te voorkomen. Echter is alcoholgebruik door spelers jonger dan 16 jaar niet uit te sluiten. Kantinemedewerkers zijn vrijwilligers die een paar keer per jaar een dienst draaien.
Met een wijziging van de minimumleeftijd in de wet als ruggesteun kunnen we het voor kantinemedewerkers makkelijker maken de handhaving van ons beleid te organiseren. Het ligt dan voor de hand dat we een alcoholverbod voor alle jeugdspelers in ons beleid op gaan nemen. In een sportkantine is door het tijdstip en tafelzetting eenvoudig in te schatten of het een jeugdspeler of een senior betreft. Veel makkelijker dan een inschatting of een speler 15 of 16 is (B-teams bestaan bijvoorbeeld uit 14, 15 en 16 jarigen).
Ik moet ook helaas opmerken dat we bij de handhaving van de huidige leeftijdsgrens niet alleen weerstand ondervinden van spelers maar OOK van ouders. Blijkbaar zit er in het nuttigen van alcohol ook een sociaal aspect.
Het belangrijkste argument tegen deze maatregel is de gemiddelde leeftijd van zgn “Comazuipers”. Die leeftijd ligt op 15,3 jaar, ruim onder de wettelijke minimum leeftijd van 16 jaar.
Dus wie kan mij vertellen waarom je de leeftijd moet verhogen, terwijl de huidige grens blijkbaar al niet wordt gehandhaafd.
Dit is struisvogelpolitiek van het zuiverste soort, waar het CDA nagenoeg alleenrecht op heeft, stel een verbod in en ga er vervolgens vanuit dat het probleem dus is opgelost.
Dom volk dat slechts kan denken in verboden ipv oplossingen.